Jongeren geven nieuwe kijk op Hilversum in oorlogstijd

Jongeren geven nieuwe kijk op Hilversum in oorlogstijd

Op 19 april start in Hilversum de postertentoonstelling Ooggetuigen waarin kinderen en jongeren 75 jaar vrijheid herdenken en het verhaal van de lokale oorlogsgeschiedenis tot leven brengen. ‘Het is belangrijk dat jongeren zich leren verhouden tot de lokale oorlogsgeschiedenis’, aldus Stef van Breugel, directeur van Museum Hilversum. ‘Opdat zij zich meer bewust worden van onze geschiedenis en de vrijheid waarin we leven.’ Bij de start van de postertentoonstelling begint ook een onlineprogramma over Hilversum in oorlogstijd.

Kinderen van de International Primary School en jongeren van het A. Roland Holst College gingen aan de slag met Hilversumse verhalen en brachten met bijna 50 foto’s de geschiedenis tot leven. ‘Het unieke aan dit project is dat kinderen en jongeren worden betrokken bij de lokale geschiedenis, hun geschiedenis. Ze komen tot nieuwe inzichten en er ontstaat nieuw beeld´, aldus begeleider Ahmet Polat. ´Zo dachten enkele leerlingen dat ze niet mee konden doen met de re-enactments, omdat alleen mannen in het verzet zaten. Maar ook voor hen werden de verhalen van de oorlog relevant, gezien de vele verhalen in Hilversum over vrouwen die verzet hebben gepleegd.’ Naast het verzet komen ook onderwerpen als de hongerwinter, het gedwongen vertrek van de Joodse bevolking en de voedseldropping aan bod.

Het begin
Vanaf 2015 werkte Museum Hilversum samen met historicus Geraldien von Frijtag Drabbe Künzel van de Universiteit Utrecht aan een boek over de geschiedenis van Hilversum tijdens de Tweede Wereldoorlog en met Studio Polat aan een methode om jongeren hierbij te betrekken. Hoe zorgen we dat jongeren de nieuwe dragers worden van de lokale oorlogsgeschiedenis? Hoe kunnen we iets ontwikkelen waardoor zij zich aangesproken voelen? Dat waren de kernvragen die Van Breugel zichzelf stelde. ´We vragen hun steeds weer om de geschiedenis te begrijpen op basis van onze termen en inzichten. We zouden een methodiek moeten hebben die uitgaat van hoe zij leren.’

Onderzoek
Het team van Studio Polat stuitte tijdens hun beeldonderzoek binnen de historische archieven op re-enactments van verzetsacties in Hilversum. Situaties die na de oorlog werden nagespeeld om vast te leggen wat er tijdens de oorlog was gebeurd. De foto’s maakten deel uit van een tentoonstelling in juni 1945 die het verzetswerk in Hilversum moest illustreren. ´Dit idee inspireerde ons om een methodiek te ontwikkelen die veel meer uitgaat van beleving en zich minder focust op onthouden´, vertelt Polat. ´Deze ontdekking leidde uiteindelijk tot de lesmethode ‘Ooggetuigen’ waarbij re-enactments een nieuwe hedendaagse verbeelding van Hilversum in oorlogstijd geven.´

Jong in de oorlog
In de week van lancering van de postertentoonstelling worden verschillende verhalenavonden georganiseerd. Danique Dekker, historicus en docent geschiedenis van het A. Roland Holst College, start op maandag 19 april met de lezing ‘Jong in de oorlog’. De Tweede Wereldoorlog was ook aanwezig in het dagelijks leven: Joodse klasgenootjes verdwenen van school, er was minder te eten en veel jongens en mannen verdwenen naar Duitsland of doken onder. Hij vertelt over wat er gebeurde met de leerlingen en wat er gebeurde in de omgeving van de school. Ook vraagt hij zich af hoe het zit het met het zwart-wit denken over goed en fout. Hadden we het anders kunnen of moeten doen?

Een Stad op Drift
Op woensdag 21 april geeft auteur en historicus Geraldien von Frijtag Drabbe Künzel een lezing over het meeslepend geschreven boek ‘Een stad op drift’, waarin ze een inkijk geeft in het leven van Hilversummers in bezettingstijd. Ze vertelt waarom ze heeft gekozen voor een ander perspectief, namelijk de weerslag van de bezetting in het alledaagse leven van ‘gewone mensen’. Ook vertelt ze over hoe lokale verhoudingen en lokale spelers de loop van de bezettingsgeschiedenis beïnvloedden. Aan de hand van verschillende levenslijnen wordt het verhaal van de bezetting, in de gemeente en in Nederland, aanschouwelijk gemaakt.

Ooggetuigen
‘Ik heb meer over de lokale geschiedenis geleerd in de afgelopen twee dagen dan in al die jaren. Het is een beetje alsof je in een tijdmachine stapt!’, aldus een enthousiaste leerling. Het verhalenprogramma wordt afgesloten met ervaringsverhalen van jongeren, docenten en begeleider Ahmet Polat. Een avond met verhalen over de Tweede Wereldoorlog in Hilversum.

Voor meer informatie en aanmelden voor de online verhalenavonden op 19, 21 en 22 april klik hier. Deelnemers kunnen ‘live’ meekijken en via de chatfunctie vragen stellen. De avonden beginnen om 19:30 uur en duren tot ongeveer 20.45 uur. De buitententoonstelling Ooggetuigen komt tot stand in samenwerking met de International Primary School, het A. Roland Holst College, Studio Polat, FutureNL en met steun van Gemeente Hilversum. De postertentoonstelling start 19 april en wordt 26 april aangevuld met nieuwe beelden. De foto´s zijn tot en met 9 mei te zien op 25 plekken in Hilversum.